IPPP » Archiwum 2011 » Nieudane podejście chińskiego giganta do polskiej inwestycji publicznej

Nieudane podejście chińskiego giganta do polskiej inwestycji publicznej

Biznes z Chinami wymaga szczególnych umiejętności, m.in. cierpliwości, zrozumienia, zaufania i wizji długoterminowej współpracy.

W ostatnich tygodniach wiele mówi się o chińskim, byłym już wykonawcy dwóch fragmentów budowanej autostrady A2 relacji Łódź-Warszawa. W dniu 16. lipca 2011 r. na łamach magazynu „Plus Minus”, sobotniego dodatku do dziennika „Rzeczpospolita” (link do artykułu), ukazał się tekst autorstwa Radosława Pyffla, prezesa Centrum Studiów Polska-Azja (CSPA; komentarz on-line) i eksperta ds. kontaktów polsko-chińskich. Pisze on, że autostrada A2 to „instruktaż, jak osiągnąć w kontaktach z Chińczykami efekt odwrotny do zamierzonego i z kraju wytypowanego na strategicznego partnera w tej części Europy przeistoczyć się we wroga drugiego mocarstwa świata”.

Chiny: strategia wychodzenia na zewnątrz

Instytut PPP z uwagą obserwuje rozwój wypadków na linii Polska-Chiny w kontekście inwestycji publicznych. Rynek kapitałowy Chin, dla którego IPPP przygotował m.in. specjalną stronę poświęconą PPP (公私合作伙伴关系研究院), jest bowiem ogromny, wysyłając za granicę kapitał o wartości 43 mld USD w roku 2009 i 59 mld USD rok później (dane z prezentacji „Inwestycje chińskie w Europie i na świecie” autorstwa Radosława Pyffla, wygłoszonej 22.06.2011 r. w Centrum Olimpijskim, zwanej w dalszej części tekstu jako „Inwestycje chińskie…”). Szacuje się, iż Chiny będą w 2012 roku wysyłać więcej kapitału, niż go przyjmować, a pułap eksportowanego kapitału prognozowany na rok 2015 wyniesie 100 mld USD.

Co można zrobić, aby korzystać z chińskiego „wychodzenia na zewnątrz”? Według prezesa CSPA kraj atrakcyjny dla Chińczyków z punktu widzenia lokowania w nim swoich nadwyżek budżetowych w postaci inwestycji to taki kraj, który „potrafi łączyć gospodarkę z polityką, ma klarowną i całościową wizję (nie skoncentrowaną na poszczególnych kontraktach, ale całości) oraz nie jest traktowany przez Chiny jako rywal polityczny lub państwo nieprzyjazne” (źródło: „Inwestycje chińskie…”).

W powyższym kontekście interesującym jest również raport „World Class Aspirations – The perception and reality of China outbound investments” z jesieni 2010 r., do opracowania którego posłużyły dane pochodzące od 156. przedsiębiorstw. Wskazuje on przyczyny sukcesu chińskich inwestycji jak również największe problemy, na jakie napotykają.

Wśród przyczyn sukcesu znalazły się m.in. komunikacja i planowanie (kategoria wskazana przez 64% respondentów), właściwa cena (57%), eksperci tacy jak prawnicy czy bankowcy (40%), wsparcie rządu na rynku docelowym (34%), elastyczność kryteriów realizacji kontraktu (30%), a na 8. miejscu widniała również „dobra relacja osobista z odbiorcą” (23%).

Ten sam raport wśród największych trudności dla chińskich inwestycji umieszcza kolejno: osiąganie synergii (49%), kulturę i komunikację (47%), organizację pracy (43%) i kapitał ludzki (43%). Do tych zagadnień Radosław Pyffel dodaje również inne szczególnie wrażliwe obszary dla chińskich inwestycji: „PR, kontakty ze związkami zawodowymi oraz procedury i prawo w krajach inwestycji” (źródło: „Inwestycje chińskie…”).

Chiny w kontekście PPP

Z perspektywy zerwanego przez reprezentującą polską stronę Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad kontraktu z firmą COVEC, która zalegała z płatnościami dla swoich miejscowych podwykonawców, przyszłość chińskich inwestycji w Polsce, zwłaszcza tych realizowanych w oparciu o współpracę z podmiotami publicznymi, jak ma to miejsce w przypadku PPP i koncesji, stanęła – przynajmniej na pewien czas – pod znakiem zapytania.

Sytuację będą chciały odwrócić na korzyść polskie władze centralne i lokalne, które w towarzystwie m.in. przedstawiciela Instytutu PPP, będą honorowym wystawcą na jednych z największych targów inwestycyjnych świata CIFIT odbywających się właśnie w Chinach – w Xiamen w prowincji Fujian w dniach 8-10. września 2011.

Szum medialny

W Polskich mediach niejednokrotnie pojawiały się już głosy, jakoby chińska prasa potępiała Polskę za sytuację z wymówieniem umowy oddziałowi chińskiej firmy COVEC przy budowie autostrady A2. Głosy te nie znajdują jednak poparcia w faktach, albowiem, jak pisze dalej w artykule „Autostradą na pobocze” Radosław Pyffel, „w tym artykule [chodzi o anglojęzyczne wydanie „China Daily" z 18.06.2011 – przyp. IPPP] (który wcale nie jest przedrukiem z reżimowego „Renmin Ribao”) zawarta jest także krytyka Covecu i w ogóle chińskiej polityki „zou chu qu”, czyli wychodzenia na zewnątrz. Polsce gratulowały też zresztą liberalne dzienniki z południa Chin.”

Strategiczne partnerstwo?

Na ochłodzeniu biznesowych stosunków z Chinami już skorzystały m.in. Ukraina oraz Węgry. W artykule magazynu „Plus Minus” czytamy dalej: „Hu Jintao [przewodniczący ChRL – przyp. IPPP] w czasie swojej czerwcowej wizyty ogłosił Ukrainę strategicznym partnerem Chin i zatwierdził inwestycje na kwotę 3,5 mld dol. w energetykę i rolnictwo”. Węgrzy natomiast zdążyli już pozyskać m.in. „miliard dolarów pożyczki dla węgierskich inwestycji w Chinach, obietnicę podwojenia obrotów handlowych do 20 miliardów dolarów w 2015 roku i zakupu węgierskich obligacji.

Czy szanse Polski jako strategicznego partnera Chin są tym samym przekreślone? Tak, jeśli dalej będziemy ignorować pozytywne sygnały wysyłane przez chińskie władze jak miało to np. miejsce przy okazji szanghajskiego EXPO, na którym „Chińczycy wysłali mocny sygnał, kompletnie w Polsce zignorowany lub niezrozumiany. Rozmieszczenie pawilonów na tej światowej imprezie miało odzwierciedlać, przyznajmy, że nieco megalomańską, chińską wizję świata. Plac wystawowy został podzielony na strefy kontynentalne. Chiny zajęły miejsce na samym środku, a Polska znalazła się w centrum strefy europejskiej, między Niemcami a Hiszpanią. Daleko przed Węgrami czy Czechami umieszczonymi na obrzeżach Europy. Nasz pawilon reklamowano w szanghajskim metrze rok przed imprezą i w oficjalnym biuletynie, wraz z pawilonami chińskich sojuszników i światowej pierwszej ligi. Znaleźliśmy się tam w towarzystwie m.in.: Wielkiej Brytanii, Niemiec, USA, Japonii, Korei, Australii i Arabii Saudyjskiej”.

Wnioski

Doświadczenie z autostrady A2 będzie z pewnością dobrą lekcją zarówno dla polskich jak i chińskich instytucji.

Droga do sukcesu jest w przypadku każdej większej inwestycji wymagająca i mozolna – tym bardziej jednak, jeśli ma się do czynienia z zupełnie odmiennym kulturowo i biznesowo narodem.

Tak w kontekście inwestycji PPP jak i innych relacji polsko-chińskich, warto oprzeć się więc na rzetelnej i chłodnej analizie faktów, specjalistach znających uwarunkowania prowadzenia biznesu w innych kulturach, a do tego rozwijać umieszczone we wstępie do niniejszego tekstu: cierpliwość, wzajemne zrozumienie i zaufanie oraz wizję długoterminowej współpracy.

Adam Jędrzejewski, Instytut PPP

Ważne informacje
*** Już 5. grudnia w Warszawie pierwsza konferencja ppp po wyborach samorządowych: III edycja „Speed uppp Poland” ***
Statystyki
Dziś odwiedziło nas:
28 osób.

W poprzednim miesiącu:
5798 osób.
Archiwum
Wroclaw_150 Warsztaty PPP: rewitalizacja, Wrocław 12. października
Warsztaty PPP w obszarze rewitalizacji i ochrony dziedzictwa kulturowego Instytut PPP wraz z Urzędem Marszałkowskim Województwa ...
Leszno_grafika Warsztaty PPP: rewitalizacja, Leszno, 25. września 2018
Warsztaty PPP w obszarze rewitalizacji i ochrony dziedzictwa kulturowego Instytut PPP wraz z Miastem Leszno serdecznie ...
do góry Partnerzy
Designed by EXPROMO | Developed by APCONA